Hande BEŞE
"KOŞULSUZ TESLİMİYET" ÇAĞRILARINA KARŞI, MÜCTEBA'NIN YANITI "TOPYEKÜN DİRENÇ"
Okunma Sayısı : 442
"KOŞULSUZ TESLİMİYET" ÇAĞRILARINA KARŞI, MÜCTEBA'NIN YANITI "TOPYEKÜN DİRENÇ"
Bugün, 9 Mart 2026 itibarıyla İran'da gerçekleşen bu tarihi devir teslim, sadece bir isim değişikliği değil; bölge politikalarında çok daha sert ve tavizsiz bir dönemin ilanı olarak görülüyor.
Uzmanlar Meclisi tarafından "ezici çoğunlukla" seçilen Mücteba Hamaney, babası Ali Hamaney'in 28 Şubat'ta ABD-İsrail hava saldırısında hayatını kaybetmesi ve kendi ailesinden de kayıplar vermesinin ardından göreve geldi. Bu durum, onun hem siyasi hem de kişisel motivasyonlarını şekillendiren en büyük etken.
Mücteba Hamaney'in bölge politikalarına yön veren temel dinamikler şunlar:
"MEYDAN" ODAKLILIK VE DEVRİM MUHAFIZLARI (DMO) ETKİSİ
Mücteba, babasından farklı olarak sivil siyasetten ziyade doğrudan güvenlik bürokrasisi ve Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) ile iç içe bir isim.
Strateji: Politikasının merkezinde "diplomasi" değil, "meydan" (askeri güç) yer alıyor. Seçilmesinden hemen sonra DMO'nun kendisine bağlılık bildirmesi, askeri operasyonların sivil hükümetin (Pezeşkiyan) kontrolünden tamamen bağımsızlaşacağını gösteriyor.
Misilleme Doktrini: "Gerçek Vaat-4" operasyonu gibi doğrudan İsrail topraklarını hedef alan saldırıların sıklığının artması bekleniyor.
BÖLGESEL MÜTTEFİKLER VE "GENİŞLETİLMİŞ DİRENİŞ EKSENİ"
Mücteba'nın, Kudüs Gücü ve bölgedeki vekil güçler (Hizbullah, Husiler, Şii milisler) üzerindeki etkisi babasından daha operasyonel düzeyde.
Aşırı Sertlik: Analistler, Mücteba döneminde bölgesel çatışmaların sadece "vekalet savaşları" ile sınırlı kalmayacağını, İran'ın doğrudan müdahil olduğu daha agresif bir "savunma" (veya saldırı) hattı kurulacağını öngörüyor.
Nükleer Kartı: Batılı kaynaklar, yeni liderin "varoluşsal tehdit" karşısında nükleer silahlanma sürecini hızlandırabileceği konusunda ciddi endişeler taşıyor.
KOMŞU ÜLKELER VE TÜRKİYE İLE İLİŞKİLER
Mücteba Hamaney döneminde komşularla ilişkiler daha çok "güvenlik sınavı" üzerinden okunacak:
Üsler Hassasiyeti: Mücteba'nın, bölgedeki ABD üslerine ev sahipliği yapan ülkeleri (Katar, Kuveyt ve dolaylı olarak Türkiye) "taraf seçmeye" zorlayan daha baskıcı bir dil kullanacağı tahmin ediliyor.
Türkiye Dengesi: Türkiye ile ekonomik bağları koruma isteği sürse de, NATO çerçevesindeki hareketlilikler İran tarafından daha "hasmane" olarak etiketlenebilir. Bugün İran basınında Türkiye'deki üslerin statüsüne dair çıkan tartışmalar bu yeni dönemin bir yansıması.
Mücteba Hamaney'in liderliği, İran'ın "stratejik sabır" politikasını tamamen terk edip, "aktif ve doğrudan caydırıcılık" aşamasına geçtiğinin kanıtı olarak yorumlanıyor. Trump yönetiminin "koşulsuz teslimiyet" çağrılarına karşı, Mücteba'nın yanıtı "topyekün direnç" gibi görünüyor.
